Poseban izazov kod kaljenog stakla – ESG-a, je takozvani spontani lom usled uticaja čestica nikl-sulfida. One su uzrokovane nečistoćama tokom procesa proizvodnje koje se teško mogu izbeći, a koje imaju lošu osobinu da se tokom vremena povećavaju u zapremini za oko 4% usled fazne transformacije iz α-Nikl-Sulfid u β-Nikl-Sulfid.
Do loma stakla uzrokovano uticajem nikl-sulfida, može doći bez ikakvog opterećenja na staklo, u bilo kom trenutku, čak pet ili deset godina nakon kaljenja stakla.
Pored toga, Nikl-Sulfid ima veći koeficijent toplotnog širenja u odnosu na staklo, što dovodi do unutrašnjih naprezanja prilikom rasta temperature. Ukoliko se ovo lokalno povećanje napona sada poklopi sa visokim zateznim naponom unutar stakla kao rezultat procesa kaljenja, čvrstoća stakla može biti prekoračena i tako može doći do takozvanog spontanog loma.
Često su karakteristična dva veća fragmenta u obliku leptira u području nastanka loma, i to u sredini gde se nalazi Nikl-Sulfid (koji se često naziva mačje oko). U odnosu na debljinu stakla, početak loma je obično na unutrašnjoj strani stakla, odnosno u zoni zatezanja. Čestice Nikl-Sulfida, lako se mogu otkriti mikroskopskim pregledom. Pored čestica nikl sulfida, i druge nečistoće takođe mogu dovesti do spontanog loma stakla. Fragmenti u obliku leptira nisu uvek jasni pokazatelji, da je lom stakla nastao usled uticaja nikl-sulfida. Samo hemijska analiza čestice može da nam da precizan odgovor.
Kako bi se smanjio rizik od spontanog pucanja stakla, provodi se testiranje poznato kao heat soak test.
Efikasna mera u borbi protiv pojave spontanog loma usled uticaja nikl-sulfida je ponovna toplotna obrada kaljenog sigurnosnog stakla u takozvanom testu zagrevanja (heat soak test).
ESG staklo se u skladu sa DIN EN 14179 zagreva tokom perioda od nekoliko sati na temperaturu od 290 do 300°C i čuva se 2 sata. Ovde je rast NiS značajno ubrzan, tako da do bilo kakvog spontanog loma već dolazi u peći za skladištenje toplote. Odlučujući faktor za efikasnost testa je da je nivo temperature zaista dostignut na svakoj tački na staklu u periodu od najmanje dva sata. Stoga rastojanje između stakla tokom toplog skladištenja ne sme biti preusko.
Ovaj proces omogućava da se čestice nikl-sulfida identifikuju i uklone pre nego što staklo dođe do krajnjeg korisnika.
Heat soak test je postao veoma bitan faktor u proizvodnji stakla, posebno za staklo koje se koristi u građevinskim projektima. Ovaj test se obično izvodi na staklu koje se koristi u fasadama, prozorima, staklenim ogradama i drugim konstrukcijama koje su podložne velikim temperaturnim varijacijama.
